|
در دهههاي اخير در بين حوادث طبيعي كه جمعيتهاي انساني را تحت تأثير قرار دادهاند تعداد فراواني پديده خشكسالي از نظر درجه شدت، طول مدت، مجموع فضاي تحت پوشش، تلفات جاني، خسارات اقتصادي و اثرات اجتماعي دراز مدت در جامعه، بيشتر از ساير بلاياي طبيعي بوده است. نوسانات در روند پارامترهاي هواشناسي از جمله بارندگي و دما يكي از ويژگيهاي طبيعي چرخة اتمسفري ميباشد. خشكساليها نشانة روشني از اين نوسانات بوده كه بسياري از مناطق خشك و نيمه خشك دنيا را با شدتهاي زياد هر چند سال يكبار در بر ميگيرند. كاهش شديد بارندگي و دورههاي خشك ناشي از آن تاثيرهاي منفي بسياري بر منابع آب ميگذارد. دورههاي كم آبي و خشكسالي باعث آلودگي آبها، آسيبهاي زيست محيطي، تاثيرات منفي بر تامين منابع آب آشاميدني و سالم و آبياري و غيره ميشود. نياز به آب در آينده با افزايش جمعيت و دگرگونيهاي اجتماعي و تغيير در سطح زندگي مردم افزايش مييابد. از اين رو افزايش نيازمندي به آب در دورههاي خشك و كم آب آينده بسيار بحرانيتر خواهد بود. هم چنين برآورد و پيشبيني صحيح از مقادير آب قابل دسترس و برنامهريزي مناسب براي مقدار آب موجود در زمان خشكسالي از اهميت بسيار زيادي برخوردار ميباشد. وجود يك پايگاه مديريت خشكسالي ميتواند احتمال وقوع خشكسالي را پيشبيني نموده و با فعال شدن برنامههاي متناسب با خشكسالي ميزان خسارت را به نحو چشمگيري كاهش ميدهد. اين پايگاه با پايش نمايههاي خشكسالي و ديگر عوامل، امكان وقوع دورههاي خشك و شدتهاي احتمالي آنها را به برنامهريزان اطلاع ميدهد. از آنجاييكه حوزههاي آبخيز به عنوان مجموعه فعاليتهاي كشاورزي، دامداري، آبزيان و منابع وابسته، نخستين بخشي است كه تحت تاثير خشكسالي قرار ميگيرند. پايگاه ملي مديريت خشکسالی كشاورزي (National Center for Agricultural Drought Management)در مركز تحقيقات كمآبي و خشكسالي در كشاورزي و منابع طبيعي ايجاد شده است. تا از طريق پایش، پیشبینی و مديريت ريسك خشکسالی كشاورزي، شرايط تصميمگيري را براي انجام اقدامات اجرايي توسط دستگاههاي ذيربط فراهم آورد. مهمترین تولیدات و خروجیهای پایگاه خشکسالی عبارتند از
تكميل و اصلاح آمارهای هواشناسی و وزارت نیرو، تهيه تصاوير ماهوارهاي، تهيه شاخصهاي خشكسالي و تهيه برنامه مشخص براي به روز سازي اطلاعات در بخش جمع آوری اطلاعات، تهيه سري زماني از اطلاعات هواشناسي و جريان رودخانهها، تهيه سري زماني از تصاوير ماهواره اي، بررسي وضعيت گذشته خشكسالي هواشناسي و هيدرولوژيكي، تهيه نقشههاي خشكسالي هواشناسي و هيدرولوژيكي در بخش پایش و تهيه مدلهاي پيشبيني، ارزيابي مدلهاي پيشبيني، انتخاب مدل مناسب براي پيشبيني در هر يك از مناطق تفكيك شده، پيشبيني طولاني مدت (سالانه و فصلي)، پيش بيني كوتاه مدت (ماهانه و 15 روزه) و ارائه گزارش وضعيت خشكسالي براي مناطق مختلف كشور در بخش پیش بینی می باشد. |
